تواریخِ حافظ رحمت خاني د روهیله افغانانو، پښتنو، او د هند په نیمه وچه کې د افغان واکمنۍ له مهمو تاریخي آثارو څخه ګڼل کېږي. دا کتاب د حافظ رحمت خان، روهیله پښتنو، او د هغوی د سیاسي، نظامي او ټولنیز ژوند ژور تصویر وړاندې کوي، او د پښتنو د مېړانې، سیاست، او تاریخي اقتدار په اړه ارزښتمن معلومات لري.
د کتاب په مقدماتي برخو کې لیکوال څرګندوي چې دا اثر د پښتنو د تاریخ، د روهیله افغانانو د ژوند، او د هند په تاریخ کې د افغانانو د رول د بیان لپاره لیکل شوی دی. همدارنګه د پښتنو د اصل، د هغوی د قبایلو، او د افغانانو د تاریخي مبارزو په اړه ځانګړې یادونې پکې شوې دي.
په دې اثر کې د حافظ رحمت خان د شخصیت، عدالت، مېړانې، او سیاسي تدبیر په اړه تفصیلي بحث شوی دی. لیکوال هغه د افغانانو او پښتنو د عزت، غیرت، او مقاومت یو مهم سمبول ګڼي. د کتاب ګڼ فصلونه د روهیله پښتنو د جګړو، د هند له مغولي او سیمهییزو قدرتونو سره د هغوی د اړیکو، او د افغان واکمنۍ د پراختیا په اړه معلومات وړاندې کوي.
کتاب ښيي چې روهیله پښتانه یوازې جنګیالي نه وو؛
بلکې د دولت جوړونې، سیاست، علم، او ټولنیز نظم په برخه کې هم مهم رول درلود. لیکوال په ځانګړي ډول د افغانانو د غیرت، وفادارۍ، او خپلواک فکر ستاینه کوي.
په ګڼو برخو کې د پښتنو د قبایلو، د هغوی د دودونو، د اسلامي ارزښتونو، او د افغانانو د تاریخي یووالي یادونه شوې ده. د کتاب د “پښتنو اصل اقوام” او “د میرزا اليک پر قوم ککایان” په څېر فصلونه د پښتنو د تاریخي جوړښت په اړه مهم معلومات وړاندې کوي.
«تواریخِ حافظ رحمت خاني» یوازې د یوې کورنۍ یا سیمې تاریخ نه دی؛
بلکې د هند په خاوره کې د افغانانو او پښتنو د سیاسي عظمت، تاریخي نفوذ، او تمدني حضور یوه مهمه هنداره ده.
دا اثر د افغانانو او پښتنو لپاره ځانګړی ارزښت لري، ځکه چې د روهیله افغانانو د قربانیو، مېړانې، او تاریخي مبارزو مستند تصویر وړاندې کوي، او لوستونکی د خپل تاریخي هویت، قومي ویاړ، او تمدني حافظې سره لا نږدې کوي. هغه ملت چې د خپلو نیکونو تاریخي مبارزې، خپل غیرت، او خپل تمدني میراث وپېژني، خپل راتلونکی به هم په شعور، ویاړ او اعتماد جوړ کړي.
