دا ارزښتمن تاریخي اثر د آریانا، افغانستان او د دې خاورې د لرغوني تمدن، سیاسي تاریخ او ملي هویت په اړه ژوره څېړنه وړاندې کوي. لیکوال هڅه کړې چې د افغانستان تاریخي موجودیت، د افغان ملت لرغونی شالید، او د دې سیمې تمدني ارزښتونه د تاریخي اسنادو او علمي دلایلو پر بنسټ روښانه کړي.
په دې کتاب کې د آریایي تمدن، باختري دورې، او د افغانستان د لرغونو سلطنتونو ترڅنګ د افغانانو تاریخي رول ته ځانګړې پاملرنه شوې ده. همدارنګه لیکوال د هغو نظریو علمي نقد هم وړاندې کوي چې د افغانستان د هویت، تاریخ او ملي موجودیت په اړه شکونه راپورته کوي.
«آریانا یا افغانستان» یوازې یو تاریخي کتاب نه دی؛
بلکې د افغان ملت د تاریخي شعور، ملي هویت او فرهنګي میراث یو مهم سند ګڼل کېږي.
دا اثر موږ ته یادونه کوي چې افغانان او پښتانه د دې خاورې یوازې اوسېدونکي نه دي، بلکې د دې سیمې د تمدن، سیاست، ژبې او تاریخ اصلي جوړوونکي او ساتونکي هم پاتې شوي دي.
هغه ملت چې خپل تاریخ، ژبه او تمدن وپېژني، هېڅکله به خپل هویت له لاسه ور نه کړي.
