تاریخي پسمنظر هغه پخواني حالتونه، پېښې، سیاسي، ټولنیز او فرهنګي شرایط دي چې د یوې موضوع، ځای، شخصیت یا پېښې د رامنځته کېدو سبب شوي وي. د تاریخي پسمنظر له پوهېدو پرته د حالاتو سم درک ناشونی وي، ځکه هره پېښه د خپل وخت له واقعیتونو سره تړاو لري.
تاریخي پسمنظر دا روښانه کوي چې ولې او څنګه یو بدلون رامنځته شوی، کوم عوامل پکې اغېزمن وو، او هغه موضوع د خپل وخت په شرایطو کې څه اهمیت درلود. په تاریخلیکنه کې تاریخي پسمنظر د حقایقو د سم تحلیل، ژور فهم او کره قضاوت بنسټ ګڼل کېږي.
دا اصطلاح په ځانګړي ډول د تاریخ، سیاست، کلتور او ټولنیزو څېړنو کې کارول کېږي او لوستونکي ته د موضوع بشپړ انځور وړاندې کوي
