تاریخِ الفی د مغولي دورې له تر ټولو مهمو تاریخي آثارو څخه ګڼل کېږي، چې د اکبر پاچا په امر د اسلامي زرکلنې (الف) د بشپړېدو په مناسبت ترتیب شوی و. دا اثر یوازې د پېښو ساده تاریخ نه دی؛ بلکې د اسلامي نړۍ، خراسان، آریانا، افغانستان او د هند د سیاسي، تمدني او فکري بدلونونو یوه پراخه تاریخي هنداره ده.
د کتاب په ګڼو برخو کې د افغانستان، هندوکش، خراسان، غزني، کندهار او د افغانانو د سیمو یادونه شوې، او د مغولي سلطنت د پراختیا، د هند او افغانستان ترمنځ د سیاسي اړیکو، او د پښتنو او افغانانو د نفوذ په اړه ارزښتمن معلومات وړاندې شوي دي. د کتاب په مقدماتي برخو کې هم د مغولي امپراتورۍ پراختیا “له هندوکش څخه تر هند پورې” بیان شوې ده.
دا اثر د افغانانو او پښتنو لپاره ځکه ځانګړی اهمیت لري، چې د هغه وخت د سیمهییزو قدرتونو، سلطنتونو او تاریخي تحولاتو په منځ کې د افغانستان جغرافیایي او سیاسي اهمیت روښانوي. همدارنګه کتاب ښيي چې افغانستان یوازې یوه تېرېدونکې سیمه نه وه؛ بلکې د خراسان، هند او منځنۍ آسیا ترمنځ د تمدني او سیاسي اړیکو مهم مرکز و.
«تاریخِ الفی» د اسلامي نړۍ، مغولي دولت، فکري جریانونو او د مختلفو قومونو د تعاملاتو په اړه هم پراخ بحثونه لري، او لوستونکی د هغه دور د سیاسي فکر، سلطنتي جوړښت او تمدني بدلونونو سره اشنا کوي.
هغه ملت چې خپل تاریخي اسناد، خپل تمدني موقعیت، او د خپلو نیکونو رول وپېژني، خپل راتلونکی به هم په ویاړ، شعور او اعتماد جوړ کړي.
