جګړه او فرهنګ په افغانستان کې یو فکري، تحلیلي او ژور اثر دی چې د جګړې او فرهنګ ترمنځ اړیکه د افغانستان د ټولنیز واقعیت په رڼا کې څېړي. دا کتاب څرګندوي چې جګړه یوازې پوځي پېښه نه ده، بلکې فرهنګي، ذهني او ټولنیزې اغېزې هم لري چې د خلکو پر فکر، ژبه، ادب، هنر او ورځني ژوند ژور اثر پرېباسي.
لیکوال په دې اثر کې دا څېړي چې جګړې څنګه د فرهنګي ارزښتونو بڼه بدله کړې، څنګه یې د ولسي فکر، شاعرۍ، ژورنالېزم او هنري بیان لوری اړولی او څنګه یې د ټولنې په جمعي حافظه کې نوې نښې پرې ایښې دي. همدارنګه دا کتاب د مقاومت، ضمیر، شعور او فکري بیدارۍ رول ته ځانګړې پاملرنه کوي.
په دې اثر کې د پښتني ټولنې فرهنګي غبرګونونه، ادبي تولیدات، شعري فورمونه او فکري دریځونه د جګړې په سیوري کې تحلیل شوي دي او لوستونکي دې ته هڅوي چې جګړه د فرهنګي پدیدې په توګه هم درک کړي، نه یوازې د زور او تاوتریخوالي په توګه.
دا کتاب د ادب، فرهنګ، ټولنپوهنې، تاریخ او سیاسي فکر د مینهوالو لپاره یو ارزښتناک اثر دی او د افغانستان د معاصر فکري وضعیت د پوهېدو لپاره مهمه منبع ګڼل کېږي.
