د پیر روښانه تر باچا خان پورې د پښتنو ملي مبارزې ته کتنه» یو تاریخي او فکري اثر دی چې د پښتنو د ملي شعور، سیاسي بیدارۍ او ازادۍ غوښتنې مبارزه له پیر روښانه (بایزید روښان) څخه تر فخر افغان باچا خان پورې په تسلسل سره څېړي. دا کتاب د پښتنو د ملي مقاومت، فکري پاڅون او ټولنیز اصلاح بهیر تاریخي پړاوونه روښانه کوي.
په دې اثر کې د پیر روښانه د فکري او دیني پاڅون، د خوشحال خان خټک د ملي فکر، د اصلاح غوښتونکو هڅې، او د باچا خان د عدم تشدد، سیاسي مبارزې او ټولنیز بدلون غورځنګ په علمي او تحلیلي ډول څېړل شوي دي. لیکوال هڅه کړې چې د هر پړاو تاریخي شرایط، موخې او اغېزې په کره او مستندو سرچینو تشریح کړي.
دا کتاب د تاریخپوهانو، محصلینو، څېړونکو او د پښتنو د ملي تاریخ او مبارزې مینهوالو لپاره یو ارزښتناک مرجع اثر دی چې د پښتني ملي فکر د ودې او دوام ژوره څېړنه وړاندې کوي.
